แหล่งข่าวเผย บริษัทแร่หายากของจีนระงับส่งสินค้าไปสหรัฐฯ หวั่นผลกระทบจากความตึงเครียดทางการเมือง

ผู้ผลิตแร่หายาก (rare earth) ของจีนบางรายได้ระงับการจัดส่งสินค้าไปยังสหรัฐอเมริกา เนื่องจากความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบจากความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ ตามการเปิดเผยของแหล่งข่าว 3 ราย ความเคลื่อนไหวนี้สร้างแรงกดดันต่อห่วงโซ่อุปทานในอุตสาหกรรมสำคัญของสหรัฐฯ และกลายเป็นประเด็นสำคัญก่อนการเยือนวอชิงตันของประธานาธิบดีสี จิ้นผิง

สาเหตุของการระงับส่งออก

แหล่งข่าวระบุว่าซัพพลายเออร์จีนบางรายปฏิเสธที่จะจัดส่งแร่หายากให้กับบริษัทในสหรัฐฯ มาตั้งแต่ช่วงต้นเดือนสิงหาคม หลังจากที่จีนได้ประกาศคว่ำบาตร Responsible Business Alliance (RBA) ซึ่งเป็นองค์กรตรวจสอบห่วงโซ่อุปทานของสหรัฐฯ

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวทำให้บริษัทจีนเกิดความกังวลว่าอาจถูกรัฐบาลปักกิ่งลงโทษ หากปฏิบัติตามกรอบการตรวจสอบสถานะของ Responsible Minerals Initiative (RMI) ซึ่งเป็นโครงการตรวจสอบห่วงโซ่อุปทานแร่ธาตุระดับโลกที่เชื่อมโยงกับ RBA นอกจากนี้ แหล่งข่าวอีก 2 รายเสริมว่า ผู้ผลิตรายอื่นได้หยุดการจัดส่งไปยังสหรัฐฯ ในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมาเพื่อหลีกเลี่ยงการเข้าไปพัวพันกับปัญหาการเมืองระหว่างประเทศ

ผลกระทบต่อตลาดและห่วงโซ่อุปทาน

การชะงักงันของการส่งออกส่งผลให้ราคาของแร่หายากบางชนิดและวัสดุที่สำคัญซึ่งมีการใช้งานทางทหารหรือในอุตสาหกรรมที่มีความอ่อนไหว เช่น การบินและอวกาศ หรือการผลิตชิป ยังคงอยู่ในระดับใกล้เคียงสถิติสูงสุด ท่ามกลางอุปทานที่ตึงตัว แร่ธาตุเหล่านี้รวมถึงอิตเทรียม (yttrium), อินเดียมฟอสไฟด์ (indium phosphide) และทังสเตน (tungsten)

Ad

ผลกระทบที่เกิดขึ้นได้ขยายวงกว้างไปยังอุตสาหกรรมอื่นๆ ด้วย เช่น อุปกรณ์ทางการแพทย์และพลังงาน โดยข้อมูลสำคัญที่สะท้อนสถานการณ์มีดังนี้:

• การส่งออก อิตเทรียม (yttrium) ไปยังสหรัฐฯ แม้จะเพิ่มขึ้นในปีนี้ แต่ยังคงอยู่ที่ระดับประมาณครึ่งหนึ่งของปี 2024 เท่านั้น
• บริษัทสหรัฐฯ บางแห่งต้องรอใบอนุญาตนำเข้าแร่นานกว่า 6 เดือน
• ญี่ปุ่นเป็นอีกหนึ่งประเทศที่ได้รับผลกระทบอย่างหนัก โดยข้อมูลศุลกากรจีนแสดงให้เห็นว่าไม่มีการส่งออก เทอร์เบียม (terbium) ไปยังญี่ปุ่นเลยระหว่างเดือนมกราคมถึงสิงหาคมปีนี้ ขณะที่การส่งออก แกลเลียม (gallium) ลดลง 65% และอิตเทรียมลดลงถึง 98% ในช่วงเวลาเดียวกัน

บริบททางภูมิรัฐศาสตร์

ปัญหานี้ได้กลายเป็นวาระสำคัญสำหรับรัฐบาลสหรัฐฯ ก่อนการเดินทางเยือนของประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ในวันที่ 24 กันยายน โดยเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ได้เรียกร้องให้จีนปฏิบัติตามคำมั่นสัญญาที่ให้ไว้ก่อนหน้านี้เพื่อรับประกันความราบรื่นในการออกใบอนุญาตส่งออกแร่หายาก

อย่างไรก็ตาม ฝ่ายจีนโต้แย้งว่าการดำเนินการของสหรัฐฯ ผ่านคณะกรรมการกลางกำกับดูแลกิจการสื่อสาร (FCC) ที่ออกมาตรการจำกัดบริษัทเทคโนโลยีของจีน ถือเป็นการละเมิดข้อตกลงเช่นกัน แต่ก็มีสัญญาณผ่อนคลายอยู่บ้าง โดยในเดือนกรกฎาคม จีนได้ส่งออกอิตเทรียมจำนวน 27 ตัน ไปยังสหรัฐฯ ซึ่งเป็นปริมาณรายเดือนที่สูงเป็นอันดับสองนับตั้งแต่เดือนมกราคม 2025 และบริษัทสหรัฐฯ หลายแห่งก็เพิ่งได้รับใบอนุญาตที่รอคอยมานาน ซึ่งอาจเป็นสัญญาณที่ดีก่อนการประชุมสุดยอดผู้นำ