จีนระงับส่งออก 'ฮีเลียม' ชั่วคราว หวั่นความตึงเครียดสหรัฐฯ-อิหร่านกระทบซัพพลายเชน

รัฐบาลจีนประกาศระงับการส่งออกก๊าซฮีเลียมเป็นการชั่วคราวโดยมีผลทันทีเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา เพื่อป้องกันภาวะขาดแคลนในประเทศ ท่ามกลางความขัดแย้งทางทหารในตะวันออกกลางที่กลับมาปะทุขึ้นอีกครั้ง ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานของก๊าซชนิดนี้ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการผลิตเซมิคอนดักเตอร์

สาเหตุเบื้องหลังการตัดสินใจ

ความเคลื่อนไหวของจีนมีขึ้นหลังจากความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านนำไปสู่ความขัดแย้งทางทหารครั้งใหม่ ซึ่งสร้างความกังวลว่าจะเกิดภาวะขาดแคลนฮีเลียมเหมือนที่เคยเกิดขึ้นก่อนหน้านี้ สถานการณ์ดังกล่าวส่งผลกระทบต่อบริษัททั่วโลก รวมถึงในจีน ซึ่งอุตสาหกรรมปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังพึ่งพาชิปที่ผลิตในประเทศมากขึ้น

ฮีเลียมเป็นองค์ประกอบที่จำเป็นอย่างยิ่งในกระบวนการผลิตชิป โดยเฉพาะในการจัดการความร้อนและการระบายความร้อนของแผ่นเวเฟอร์ การระงับส่งออกจึงเป็นความพยายามที่ชัดเจนในการปกป้องอุปทานในประเทศให้เพียงพอต่อความต้องการ

ผลกระทบต่อตลาดโลกและเป้าหมายของจีน

คอรี โคมส์ หัวหน้าฝ่ายวิจัยห่วงโซ่อุปทานและแร่ธาตุสำคัญของบริษัทวิจัย Trivium China ให้ความเห็นว่า มาตรการของจีนไม่น่าจะส่งผลกระทบต่อตลาดโลกอย่างรุนแรง หรือทำให้ราคาปรับตัวสูงขึ้นมากนัก เนื่องจากยังไม่มีประเทศใดที่พึ่งพาการนำเข้าฮีเลียมจากจีนเป็นหลัก

Ad

เป้าหมายหลักของรัฐบาลปักกิ่งคือการป้องกันไม่ให้บริษัทในประเทศฉวยโอกาสส่งออกฮีเลียมส่วนเกินเพื่อทำกำไรในตลาดเอเชียอื่น ๆ ในช่วงที่ความเสี่ยงด้านอุปทานและราคากำลังเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งอาจทำให้สถานการณ์ราคาในประเทศย่ำแย่ลงไปอีก

ความเปราะบางของจีนในตลาดฮีเลียม

จีนเป็นประเทศที่ต้องพึ่งพาการนำเข้าฮีเลียมในระดับสูงมาก โดยข้อมูลจาก Trivium ประเมินว่าการนำเข้าคิดเป็นสัดส่วนถึง 85% ของความต้องการใช้ทั้งหมดในประเทศ แหล่งนำเข้าที่สำคัญที่สุดคือประเทศกาตาร์ ซึ่งครองสัดส่วนมากกว่าครึ่งหนึ่งของฮีเลียมที่จีนนำเข้า และคิดเป็นหนึ่งในสามของอุปทานฮีเลียมทั่วโลก

• การใช้งานฮีเลียมในอุตสาหกรรมชิป: ใช้ในการระบายความร้อนแผ่นเวเฟอร์, การกัดพลาสมา (plasma etching), การเคลือบไอเคมี (chemical vapour deposition) และกระบวนการผลิตอื่น ๆ
• แหล่งที่มา: ฮีเลียมสกัดได้จากแหล่งก๊าซธรรมชาติที่มีความเข้มข้นสูงเท่านั้น และไม่สามารถผลิตขึ้นได้อย่างรวดเร็วจากกระบวนการทางอุตสาหกรรมอื่น ๆ

การระงับส่งออกฮีเลียมครั้งนี้สอดคล้องกับนโยบายก่อนหน้าของจีนในการควบคุมการส่งออกวัตถุดิบสำคัญอื่น ๆ เช่น เชื้อเพลิง ปุ๋ย และกรดซัลฟิวริก เพื่อรักษาเสถียรภาพของอุปทานภายในประเทศ