SoftBank Hadapi Risiko Besar Akibat Gesaan Perlahankan Pembangunan AI

Gesaan daripada eksekutif tertinggi dalam industri kecerdasan buatan (AI) untuk memperlahankan pembangunan model AI termaju secara sengaja telah meletakkan SoftBank Group Corp. (9984) di bawah penelitian pasaran yang sengit. Perkembangan ini menyerlahkan kelemahan struktur kewangan konglomerat Jepun itu, yang sangat bergantung pada pertaruhan berleveraj dalam sektor AI, terutamanya pelaburan besarnya dalam OpenAI.

Pertaruhan Besar pada OpenAI Menjadi Tumpuan

Isu ini menjadi kritikal selepas CEO Anthropic, Dario Amodei, menerbitkan rangka kerja yang menggesa pembangunan model AI termaju diperlahankan, yang kemudiannya disokong oleh Sam Altman dari OpenAI dan Demis Hassabis dari Google DeepMind. Bagi SoftBank, ini bukan sekadar halangan biasa tetapi merupakan ancaman langsung kepada tesis pelaburan utamanya.

SoftBank telah memberikan komitmen lebih $60 bilion kepada OpenAI, sebuah entiti pra-IPO yang masih mencatatkan kerugian. Penilaian OpenAI pada $89.6 bilion adalah angka "tanda-ke-model" (mark-to-model) dan bukannya harga pasaran yang jelas. Lebih membimbangkan, pinjaman $10 bilion yang disokong oleh saham OpenAI mengandungi klausa panggilan margin, yang memerlukan penyediaan tunai jika nilai saham pilihan OpenAI "menurun dengan ketara". Senario kelembapan pembangunan AI meningkatkan risiko panggilan margin ini daripada teori kepada kemungkinan yang nyata.

Kunci Kira-kira yang Rapuh dan Risiko Berganda

Struktur kewangan SoftBank tidak mempunyai banyak ruang untuk menyerap kejutan. Walaupun sebelum tekanan pasaran baru-baru ini, kedudukan kewangannya menunjukkan beberapa tanda amaran:

Ad

• Jumlah Hutang: Meningkat kepada ¥25.4 trilion.
• Aliran Tunai Bebas (Leveraj): Aliran keluar sebanyak -¥2.16 trilion.
• EBITDA: Menurun sebanyak 43% tahun ke tahun kepada ¥914 bilion.
• Nisbah Semasa: Berada di bawah paras 1.0x, menandakan potensi isu kecairan.

Kelemahan ini diburukkan lagi oleh pendedahan SoftBank kepada Arm Holdings, pemacu nilai aset bersih (NAV) terbesarnya. Pertumbuhan Arm juga bergantung pada hasil pelesenan yang dipacu oleh AI. Oleh itu, kelembapan dalam sektor AI akan memberi kesan kepada SoftBank melalui dua saluran: secara langsung melalui pegangannya dalam OpenAI, dan secara tidak langsung melalui perniagaan Arm.

Implikasi kepada Pelabur

Angka pendapatan bersih syarikat sebanyak ¥4.98 trilion bagi tahun fiskal 2026 kelihatan kukuh, tetapi ia sebahagian besarnya terdiri daripada keuntungan pelaburan atas kertas hasil daripada penilaian semula pegangan AI swasta. Ia tidak mencerminkan penjanaan tunai sebenar, seperti yang ditunjukkan oleh kejatuhan EBITDA yang mendadak.

Pelbagai pihak kini menilai dua senario utama. Senario positif (*bull case*) menjangkakan OpenAI akan berjaya disenaraikan di pasaran awam pada atau melebihi penilaian semasanya, sekali gus merealisasikan keuntungan atas kertas SoftBank. Sebaliknya, senario negatif (*bear case*) melihat kelembapan AI sebagai hasil makro terburuk, yang boleh mencetuskan panggilan margin, memampatkan penilaian swasta, dan memberi tekanan hebat kepada keupayaan SoftBank untuk menampung hutangnya yang besar dengan aliran tunai yang negatif. Struktur kewangan syarikat yang sangat berleveraj dan bergantung pada satu aset swasta yang tidak cair meletakkannya dalam kedudukan yang sangat terdedah kepada sebarang perubahan dalam landskap AI.