Story
Trump trình Quốc hội thỏa thuận hạt nhân với Ả Rập Xê Út, gắn với điều kiện công nhận Israel
Summary
Chính quyền Tổng thống Trump đã đệ trình một thỏa thuận năng lượng hạt nhân dân sự với Ả Rập Xê Út lên Quốc hội Hoa Kỳ, nhưng khẳng định việc phê duyệt cuối cùng phụ thuộc vào việc vương quốc này bình thường hóa quan hệ với Israel.
Tổng thống Donald Trump đã chính thức gửi một thỏa thuận hợp tác năng lượng hạt nhân dân sự với Ả Rập Xê Út lên Quốc hội Hoa Kỳ để xem xét, đồng thời nhấn mạnh rằng hiệp ước này sẽ chỉ được thông qua nếu Riyadh bình thường hóa quan hệ với Israel. Động thái này đặt ra một ván cờ địa chính trị phức tạp, kết nối lợi ích kinh tế và các mục tiêu ngoại giao lâu dài của Hoa Kỳ tại Trung Đông.
Nội dung chính của thỏa thuận
Theo một quan chức chính quyền Hoa Kỳ nói với Reuters, thỏa thuận được thống nhất vào tháng 7 và đã được gửi đến Quốc hội vào thứ Hai. Quốc hội sẽ có 90 ngày họp để xem xét hiệp ước này. Nếu được thông qua, thỏa thuận sẽ cho phép các công ty Mỹ xuất khẩu công nghệ hạt nhân dân sự cho Ả Rập Xê Út.
Đây là một dự án kéo dài 30 năm, ước tính trị giá hàng chục tỷ đô la, tập trung vào việc xây dựng các lò phản ứng AP1000. Thỏa thuận này được cho là sẽ mang lại lợi ích lớn cho Westinghouse, công ty thuộc sở hữu chung của Cameco (Canada) và Brookfield Asset Management.
Điều kiện gắn với Hiệp định Abraham
Điều kiện tiên quyết mà chính quyền Trump đặt ra là Ả Rập Xê Út phải tham gia Hiệp định Abraham, một loạt các thỏa thuận do Hoa Kỳ làm trung gian nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel và các quốc gia Ả Rập và Hồi giáo.
Ad- "Lập trường của tổng thống không thay đổi rằng thỏa thuận sẽ chỉ được tiến hành nếu Ả Rập Xê Út tham gia Hiệp định Abraham," vị quan chức này cho biết.
- Các hiệp định này, được ký kết vào năm 2020 và 2021, đã thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Israel với Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Bahrain, Maroc và Sudan.
Bối cảnh và thách thức
Nỗ lực thúc đẩy một thỏa thuận hạt nhân gắn với việc bình thường hóa quan hệ Israel-Ả Rập Xê Út không phải là mới. Cả chính quyền Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên và chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden đều theo đuổi mục tiêu tương tự. Các nhà ngoại giao tin rằng Riyadh đã tiến gần đến việc công nhận Israel vào năm 2023.
Tuy nhiên, cuộc chiến tại Gaza bắt đầu vào tháng 10 năm 2023 đã làm thay đổi cục diện. Ả Rập Xê Út kể từ đó đã yêu cầu một lộ trình không thể đảo ngược hướng tới một nhà nước Palestine như một điều kiện tiên quyết để công nhận Israel. Yêu cầu này tạo ra một rào cản đáng kể cho việc đáp ứng điều kiện mà Tổng thống Trump đặt ra.