Gần một nửa nguồn cung dầu toàn cầu đến từ các khu vực xung đột

Theo tính toán của Reuters, gần một nửa lượng dầu mỏ của thế giới hiện đến từ các quốc gia bị ảnh hưởng bởi xung đột, nhấn mạnh mức độ gián đoạn hiện tại đã vượt qua các cuộc khủng hoảng năng lượng trước đây. Tình hình này diễn ra sáu tháng sau khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran châm ngòi cho cuộc khủng hoảng nguồn cung dầu lớn nhất được ghi nhận.

Các điểm nóng địa chính trị gia tăng rủi ro

Cuộc khủng hoảng nguồn cung hiện nay là sự cộng hưởng của nhiều bất ổn địa chính trị. Các cuộc xung đột và hạn chế sản xuất đã ảnh hưởng đến một loạt các quốc gia sản xuất dầu lớn, bao gồm:

• Iran: Xung đột với Mỹ và Israel là tác nhân chính.
• Nga và Ukraine: Chiến sự kéo dài đã buộc Nga phải cắt giảm sản lượng và công suất lọc dầu.
• Kazakhstan: Bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến Nga-Ukraine.
• Libya: Xung đột trong nước tiếp diễn.
• Venezuela: Chịu các lệnh trừng phạt xuất khẩu từ Mỹ.

Tổng hợp lại, các quốc gia này đã sản xuất khoảng 45 triệu thùng dầu mỗi ngày (bpd) dựa trên sản lượng năm 2025, chiếm hơn 43% nguồn cung toàn cầu, theo dữ liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).

Gián đoạn chuỗi cung ứng và công suất lọc dầu

Ad

Theo ước tính của các nhà phân tích, sự gián đoạn nguồn cung dầu từ vùng Vịnh hiện ở mức khoảng 5 đến 7 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, rủi ro đối với toàn bộ dòng chảy vẫn ở mức cao, thể hiện qua các cuộc tấn công ở Biển Đỏ và gần Kênh đào Suez của Ai Cập vào tháng 7.

Các cuộc xung đột ở vùng Vịnh và Ukraine cũng đã làm giảm khoảng một phần mười công suất lọc dầu toàn cầu. Các cuộc tấn công của Ukraine vào mạng lưới nhà máy lọc dầu của Nga, cùng với việc Moscow cấm xuất khẩu xăng và dầu diesel, đã thắt chặt thị trường nhiên liệu toàn cầu và gây ra tình trạng thiếu hụt ngay tại Nga.

Hệ quả kinh tế vĩ mô

Sự gián đoạn nguồn cung đã đẩy giá nhiên liệu lên cao, trở thành một trong những động lực chính của lạm phát. Điều này góp phần làm tăng chi phí vay mượn và đẩy nợ của Mỹ lên mức kỷ lục 40.000 tỷ USD. Tại Mỹ, giá dầu diesel đã leo lên mức cao kỷ lục mặc dù các nhà máy lọc dầu đang hoạt động hết công suất.

Để đối phó, IEA đã giải phóng khối lượng kỷ lục từ các kho dự trữ khẩn cấp nhằm giảm bớt cú sốc nguồn cung. Tuy nhiên, các đợt giải phóng này hiện đã gần hoàn tất trong khi tồn kho toàn cầu vẫn tiếp tục giảm, khiến thế giới ngày càng phụ thuộc vào nguồn cung dầu của Mỹ.