Căng thẳng Vùng Vịnh leo thang: Iran tấn công căn cứ Mỹ, giá dầu tăng vọt

Căng thẳng tại Vùng Vịnh leo thang nghiêm trọng sau khi lực lượng Mỹ và Iran trao đổi các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái. Tehran đã nhắm vào các cơ sở của Mỹ ở nhiều quốc gia trong khu vực và tuyên bố một lần nữa đóng cửa Eo biển Hormuz, một tuyến hàng hải quan trọng, khiến giá dầu tăng mạnh.

Diễn biến leo thang

Theo hãng tin Reuters, Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) hôm thứ Hai cho biết họ đã nhắm mục tiêu vào các cơ sở quân sự của Mỹ ở Bahrain và Kuwait, phá hủy các hệ thống radar ở Oman, và tấn công các kho nhiên liệu, đạn dược tại Căn cứ Không quân Prince Hassan ở Jordan. Động thái này được xem là sự leo thang về tốc độ và phạm vi trong chu kỳ tấn công và trả đũa giữa hai bên.

Đáp lại, quân đội Mỹ cho biết họ đã tấn công các hệ thống phòng không, các địa điểm radar ven biển, cùng năng lực tên lửa và máy bay không người lái của Iran trong các hoạt động vào ngày Chủ nhật. Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ thông báo các lực lượng nước này đã tấn công 140 mục tiêu quân sự của Iran vào thứ Bảy, nâng tổng số mục tiêu bị tấn công trong ba đêm lên hơn 300.

Tác động thị trường và Eo biển Hormuz

Sự bất ổn gia tăng đã ngay lập tức tác động đến thị trường năng lượng toàn cầu. Giá dầu thô Brent đã tăng 4,3% lên mức 79,31 USD/thùng vào thứ Hai, phản ánh lo ngại của nhà đầu tư về nguy cơ gián đoạn nguồn cung.

Ad

Eo biển Hormuz là một trong những điểm nghẽn hàng hải quan trọng nhất thế giới, chiếm khoảng 1/5 lượng vận chuyển dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu trước khi xung đột nổ ra. IRGC cảnh báo rằng "sự can thiệp liên tục có thể dẫn đến những sự cố lớn hơn trong lĩnh vực dầu khí toàn cầu."

Iran tuyên bố đã đóng cửa tuyến đường thủy này, nhưng các quan chức Mỹ khẳng định "Iran không kiểm soát eo biển. Giao thông vẫn đang diễn ra." Hải quân Mỹ cho biết một tuyến đường phía nam mở rộng gần Oman vẫn hoạt động cho giao thông hai chiều.

Bối cảnh chính trị

Bạo lực tái diễn làm dấy lên nghi ngờ về tương lai của một thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran được ký vào tháng trước nhằm mở lại eo biển. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông coi thỏa thuận ngừng bắn đã kết thúc, và nói trong một cuộc phỏng vấn ngắn với Reuters: "Chúng tôi đang đánh bại họ."

Trong khi đó, nhà đàm phán hàng đầu của Iran, ông Mohammad Baqer Qalibaf, đã đăng trên mạng xã hội X: "Thời đại của các thỏa thuận một phía đã KẾT THÚC. Chúng tôi đã nói với các vị: giữ lời hứa hoặc trả giá."