Căng thẳng Vùng Vịnh leo thang: Iran tấn công đồng minh Mỹ, tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz

Căng thẳng quân sự giữa Hoa Kỳ và Iran đã leo thang nghiêm trọng vào cuối tuần qua sau các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ cả hai phía. Tehran đã mở rộng mục tiêu sang các cơ sở của Mỹ tại nhiều quốc gia Vùng Vịnh và tuyên bố đã đóng cửa Eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới.

Leo thang tấn công trên diện rộng

Theo Reuters, các cuộc tấn công của Iran lần đầu tiên sau nhiều tháng đã lan sang Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Vệ binh Cách mạng Iran cũng cho biết họ đã nhắm mục tiêu vào một trung tâm chỉ huy và nhà chứa máy bay không người lái tại Jordan, một đồng minh của Mỹ, cùng các cơ sở khác ở Kuwait và Oman.

Đáp lại, Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ (CENTCOM) tuyên bố trên mạng xã hội X rằng họ đã bắt đầu các cuộc không kích mới vào Iran từ 5 giờ chiều Chủ Nhật (giờ ET) nhằm "tiếp tục làm suy giảm khả năng tấn công các tàu thuyền dân sự và thương mại" của Tehran. CENTCOM cho biết lực lượng Mỹ đã tấn công hơn 300 mục tiêu quân sự của Iran trong ba đêm gần đây.

Trong một cuộc phỏng vấn ngắn với Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bình luận về các cuộc tấn công cuối tuần: "Chúng tôi đang đánh bại họ".

Tranh chấp quyền kiểm soát Eo biển Hormuz

Iran tuyên bố đã đóng cửa eo biển này sau khi bắn cảnh cáo và tấn công một tàu container mà họ cho là đi trên một tuyến đường trái phép. Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư mới thành lập của Iran cho biết việc đi lại "hiện không thể thực hiện được" và sẽ cấp giấy phép khi "sự ổn định và yên tĩnh được lập lại".

Ad

Tuy nhiên, Hoa Kỳ đã bác bỏ tuyên bố này. Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp do Hải quân Hoa Kỳ dẫn đầu khẳng định rằng "Iran không kiểm soát eo biển. Giao thông vẫn đang diễn ra" thông qua một tuyến đường phía nam được mở rộng gần Oman.

Trước khi xung đột nổ ra, eo biển này là nơi trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới.

Nguy cơ đổ vỡ thỏa thuận và tác động kinh tế

Bạo lực mới nhất đặt ra nghi ngờ lớn về tương lai của thỏa thuận tạm thời mà hai bên đã ký vào tháng trước nhằm mở lại eo biển và chấm dứt chiến tranh sau 60 ngày đàm phán. Nhà đàm phán hàng đầu của Iran, Mohammad Baqer Qalibaf, đã đăng trên X: "Thời kỳ của các thỏa thuận một phía đã KẾT THÚC. Chúng tôi đã nói với các vị: hãy giữ lời hứa hoặc trả giá."

Sự bất ổn ở Vùng Vịnh đã đẩy giá năng lượng lên cao, góp phần vào lạm phát toàn cầu. Việc Iran phong tỏa eo biển trên thực tế được xem là một yếu tố chính đằng sau sự tăng giá này, tạo ra thách thức chính trị cho chính quyền Mỹ trước thềm cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 11.