Story
Căng thẳng Vùng Vịnh leo thang: Iran và Mỹ không kích lẫn nhau, Tehran tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz
Căng thẳng tại Vùng Vịnh đã leo thang đến một mức độ mới nguy hiểm vào Chủ nhật, khi lực lượng Mỹ và Iran trao đổi các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) hạng nặng. Tehran đã mở rộng phạm vi tấn công, nhắm vào các cơ sở của Mỹ tại nhiều quốc gia đồng minh trong khu vực và tuyên bố đã một lần nữa đóng cửa Eo biển Hormuz, một tuyến hàng hải trọng yếu của thế giới.
Theo hãng tin Reuters, các cuộc không kích mới nhất đánh dấu sự gia tăng về nhịp độ và quy mô trong chu kỳ xung đột, làm dấy lên nghi ngờ nghiêm trọng về tương lai của thỏa thuận tạm thời Mỹ-Iran được ký vào tháng trước.
Leo thang tấn công trên diện rộng
Các cuộc tấn công của Iran đã lan sang Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), những quốc gia chưa từng bị nhắm mục tiêu trong nhiều tháng. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công các cơ sở của Mỹ tại nhiều địa điểm, bao gồm:
- Một trung tâm chỉ huy và nhà chứa máy bay không người lái ở Jordan.
- Một địa điểm radar và hệ thống phóng tên lửa của Mỹ ở Kuwait.
- Các nền tảng hỗ trợ và tiếp nhiên liệu cho tàu sân bay Mỹ ở Oman.
- Một trung tâm bảo trì máy bay phản lực và cơ sở chỉ huy ở Qatar.
Đáp lại, Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) cho biết các lực lượng Mỹ đã tấn công 140 mục tiêu quân sự của Iran vào thứ Bảy và hơn 300 mục tiêu trong ba đêm gần đây. Mục đích được tuyên bố là nhằm "làm suy giảm khả năng của Iran trong việc tấn công các thủy thủ dân sự và tàu thương mại tự do đi qua eo biển".
Nhiều quốc gia trong khu vực đã báo cáo về các cuộc tấn công. Qatar cho biết ba người bị thương do mảnh vỡ rơi xuống. Kuwait báo cáo một công nhân bị thương trên giàn khoan dầu. Trong khi đó, Ấn Độ xác nhận một công dân của họ mất tích sau một cuộc tấn công vào tàu container GFS Galaxy ngoài khơi Oman.
AdTranh cãi về Eo biển Hormuz
Cơ quan quản lý Eo biển Ba Tư mới thành lập của Iran tuyên bố vào Chủ nhật rằng việc đi lại qua eo biển "hiện không thể thực hiện được" do "các hoạt động quân sự bất hợp pháp gần đây của lực lượng quân sự Hoa Kỳ trong khu vực". Cơ quan này cho biết giấy phép sẽ được cấp "ngay khi sự ổn định và yên tĩnh được lập lại".
Tuy nhiên, phía Mỹ đã bác bỏ tuyên bố này. Một quan chức Mỹ khẳng định: "Iran không kiểm soát eo biển. Giao thông vẫn đang diễn ra". Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp do Hải quân Hoa Kỳ dẫn đầu cũng nhắc lại hướng dẫn rằng một tuyến đường phía nam "mở rộng" gần Oman vẫn có sẵn cho giao thông hai chiều, bất chấp mối đe dọa an ninh nghiêm trọng.
Bối cảnh và tác động thị trường
Xung đột hiện tại, bắt đầu từ ngày 28 tháng 2, đã gây bất ổn nghiêm trọng cho Vùng Vịnh và làm gián đoạn dòng chảy thương mại toàn cầu. Trước chiến tranh, Eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển của khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới.
Việc Iran phong tỏa eo biển trên thực tế đã đẩy giá năng lượng lên cao, góp phần vào lạm phát toàn cầu. Tình hình này đặc biệt nhạy cảm về mặt chính trị đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 11. Trong tuần qua, ông Trump đã tuyên bố coi lệnh ngừng bắn là đã kết thúc, mặc dù vẫn để ngỏ khả năng đàm phán thêm.