Story
Iran mở rộng tấn công các quốc gia vùng Vịnh, tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz
Căng thẳng giữa Mỹ và Iran đã leo thang lên một mức độ mới nguy hiểm vào Chủ nhật, khi Tehran mở rộng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào các cơ sở của Mỹ trên khắp các quốc gia vùng Vịnh, đồng thời tuyên bố đã đóng cửa Eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới.
Diễn biến leo thang
Trong một loạt các cuộc tấn công trả đũa, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết đã nhắm mục tiêu vào các cơ sở của Mỹ ở nhiều quốc gia đồng minh. Các mục tiêu bao gồm:
- Một trung tâm chỉ huy và nhà chứa máy bay không người lái ở Jordan.
- Một địa điểm radar của Mỹ ở Kuwait.
- Các cơ sở hỗ trợ và tiếp nhiên liệu cho tàu sân bay Mỹ ở Oman.
- Một trung tâm bảo trì máy bay phản lực và cơ sở chỉ huy ở Qatar.
Các quốc gia trong khu vực đã xác nhận các cuộc tấn công. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cho biết hệ thống phòng không đã đánh chặn tên lửa và máy bay không người lái, trong khi Qatar báo cáo có ba người bị thương do mảnh vỡ rơi xuống. Oman đã triệu tập đại sứ Iran để phản đối.
Đáp lại, Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) tuyên bố các lực lượng Mỹ đã tấn công 140 mục tiêu quân sự của Iran vào thứ Bảy, nâng tổng số mục tiêu bị tấn công trong ba đêm lên hơn 300. Mục tiêu của các cuộc không kích này, theo CENTCOM, là nhằm "làm suy giảm khả năng của Iran trong việc tấn công các thủy thủ dân sự và tàu thương mại tự do đi qua eo biển."
Eo biển Hormuz trở thành tâm điểm
AdIran tuyên bố đã đóng cửa Eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới trước khi xung đột nổ ra. Cơ quan Eo biển Vịnh Ba Tư mới được thành lập của Iran cho biết việc đi lại "hiện không thể thực hiện được" và giấy phép sẽ được cấp lại "ngay khi sự ổn định và yên tĩnh được phục hồi".
Tehran cũng cho biết đã tấn công hai tàu thương mại đi trên các tuyến đường không được phép. Ấn Độ xác nhận một công dân của họ đã mất tích sau cuộc tấn công vào tàu container GFS Galaxy ngoài khơi Oman.
Tuy nhiên, phía Mỹ khẳng định rằng Iran không kiểm soát eo biển và giao thông vẫn đang diễn ra. Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp do Hải quân Hoa Kỳ dẫn đầu nhắc lại hướng dẫn rằng một tuyến đường phía nam "mở rộng" gần Oman vẫn có sẵn cho giao thông hai chiều, bất chấp mối đe dọa an ninh nghiêm trọng.
Tác động thị trường và bối cảnh
Sự leo thang mới nhất này đặt thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran được ký vào tháng trước vào tình thế nguy hiểm. Cuộc xung đột, bắt đầu từ ngày 28 tháng 2, đã gây bất ổn cho khu vực và việc Iran phong tỏa eo biển đã đẩy giá năng lượng lên cao, góp phần vào lạm phát toàn cầu.
Đối với thị trường, sự gián đoạn kéo dài hoặc việc đóng cửa hoàn toàn Eo biển Hormuz sẽ gây ra cú sốc lớn cho nguồn cung dầu mỏ, có khả năng đẩy giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu lên cao hơn nữa. Điều này tạo ra rủi ro kinh tế vĩ mô đáng kể và gây áp lực chính trị lên chính quyền Mỹ trước thềm cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 11.