จีนระงับส่งออกฮีเลียมชั่วคราว หวั่นความขัดแย้งในตะวันออกกลางกระทบอุปทานชิป

รัฐบาลจีนประกาศระงับการส่งออกก๊าซฮีเลียมชั่วคราวโดยมีผลทันทีเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา เพื่อป้องกันปัญหาการขาดแคลนในประเทศ หลังจากความขัดแย้งทางทหารในตะวันออกกลางกลับมาตึงเครียดอีกครั้ง ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานของก๊าซที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่ออุตสาหกรรมการผลิตชิป

เป้าหมายหลักเพื่อปกป้องอุปทานในประเทศ

การตัดสินใจดังกล่าวมีขึ้นหลังจากความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่านส่งผลให้เกิดภาวะขาดแคลนฮีเลียมมาแล้วเมื่อช่วงต้นปี ซึ่งกระทบต่อบริษัทต่างๆ ทั่วโลก รวมถึงในจีนที่อุตสาหกรรม AI พึ่งพาชิปที่ผลิตในประเทศมากขึ้น

Cory Combs หัวหน้าฝ่ายวิจัยห่วงโซ่อุปทานและแร่ธาตุสำคัญของบริษัทวิจัย Trivium China ให้ความเห็นว่า "การระงับส่งออกฮีเลียมเป็นความพยายามที่ชัดเจนในการปกป้องอุปทานในประเทศ หลังจากความขัดแย้งในอิหร่านปะทุขึ้นอีกครั้ง" เขาชี้ว่าจีนพึ่งพาการนำเข้าฮีเลียมสูงถึงประมาณ 85% ของความต้องการทั้งหมด โดยกาตาร์ ซึ่งเป็นผู้ผลิตฮีเลียมราวหนึ่งในสามของโลก เป็นแหล่งนำเข้าสำคัญของจีน (มากกว่า 50% ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา) และเคยได้รับผลกระทบจากการโจมตีของอิหร่านในอดีต

ผลกระทบต่อตลาดโลกจำกัด

แม้จีนจะระงับการส่งออก แต่ผู้เชี่ยวชาญเชื่อว่าผลกระทบต่อตลาดโลกโดยรวมจะไม่รุนแรงนัก "ข่าวดีคือ ผมยังไม่ทราบว่ามีประเทศใดที่ต้องพึ่งพาการนำเข้าฮีเลียมจากจีนเป็นพิเศษ" Combs กล่าว "มาตรการนี้อาจส่งผลกระทบบ้าง แต่ไม่น่าจะทำให้เกิดการขาดแคลนครั้งใหญ่หรือทำให้ราคาพุ่งสูงขึ้นอย่างรุนแรง"

Ad

โดยปกติแล้ว บริษัทในจีนจะส่งออกฮีเลียมส่วนเกินไปยังตลาดอื่นๆ ในเอเชีย มาตรการของรัฐบาลปักกิ่งจึงมีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันไม่ให้บริษัทเหล่านี้ฉวยโอกาสส่งออกเพื่อทำกำไร ท่ามกลางความเสี่ยงด้านอุปทานและราคาในภูมิภาคที่สูงขึ้น ซึ่งอาจซ้ำเติมปัญหาราคาในประเทศให้พุ่งสูงขึ้นไปอีก

ความสำคัญของฮีเลียมต่ออุตสาหกรรมไฮเทค

ฮีเลียมเป็นก๊าซเฉื่อยที่ไม่สามารถผลิตขึ้นมาได้อย่างรวดเร็วจากกระบวนการทางอุตสาหกรรมอื่น แต่ต้องสกัดจากแหล่งก๊าซธรรมชาติที่มีความเข้มข้นของฮีเลียมสูงเป็นพิเศษ ก๊าซชนิดนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ โดยใช้ในหลายกระบวนการ เช่น:

• การหล่อเย็นเวเฟอร์ (wafer cooling)
• การกัดพลาสมา (plasma etching)
• การเคลือบไอเคมี (chemical vapour deposition)
• การตรวจจับรอยรั่ว (leak detection)

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่จีนใช้มาตรการจำกัดการส่งออกเพื่อรักษาเสถียรภาพของอุปทานในประเทศ โดยก่อนหน้านี้เคยใช้มาตรการคล้ายกันกับเชื้อเพลิง ปุ๋ย และกรดซัลฟิวริก