การต่อสู้ของชาวมาปูเชในชิลีเปลี่ยนโฉม: รัฐบาลแข็งกร้าวหนุนคนรุ่นใหม่สู้วิถีกฎหมายและสิ่งแวดล้อม

การต่อสู้ของชาวมาปูเชเพื่อเรียกร้องดินแดนบรรพบุรุษในชิลีกำลังเผชิญหน้ากับช่วงเวลาที่ท้าทายที่สุดในรอบหลายสิบปี ภายหลังรัฐบาลขวาจัดชุดใหม่ของประธานาธิบดี โฆเซ อันโตนิโอ กัสต์ ได้ยกระดับการปราบปรามอย่างเข้มข้น ส่งผลให้แกนนำกลุ่มติดอาวุธถูกตัดสินจำคุกเป็นเวลานาน และผลักดันให้คนรุ่นใหม่หันไปใช้แนวทางการต่อสู้ผ่านกระบวนการทางกฎหมายและสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

รัฐบาลใช้มาตรการขั้นเด็ดขาด

นับตั้งแต่เข้ารับตำแหน่ง ประธานาธิบดีกัสต์ได้ให้คำมั่นว่าจะฟื้นฟูความสงบเรียบร้อยในพื้นที่ขัดแย้งทางตอนใต้ของประเทศ และใช้แนวทางที่แข็งกร้าวขึ้นต่อความรุนแรงที่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้งของชาวมาปูเช ซึ่งเป็นกลุ่มชนพื้นเมืองที่ใหญ่ที่สุดของชิลี คิดเป็นสัดส่วนเกือบ 9% ของประชากรทั้งหมด หรือประมาณ 1.6 ล้านคน ตามข้อมูลสำมะโนประชากรล่าสุด

รัฐบาลได้ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินในพื้นที่ส่วนใหญ่ทางตอนใต้มาตั้งแต่ปี 2022 ทำให้สามารถส่งกำลังทหารและยานเกราะเข้าควบคุมสถานการณ์ได้ สถานการณ์ที่ตึงเครียดขึ้นนำไปสู่การดำเนินคดีที่รุนแรงขึ้น โดยกรณีที่สำคัญที่สุดคือการตัดสินจำคุก เฮกเตอร์ ยายตุล ผู้ก่อตั้งกลุ่มติดอาวุธ Coordinadora Arauco-Malleco (CAM) เป็นเวลา 23 ปี ในข้อหาโจมตีเจ้าหน้าที่ ขโมยไม้ และบุกรุกยึดครองที่ดินอย่างรุนแรง

ยายตุลได้ส่งข้อความผ่านทนายความของเขาถึงสำนักข่าวรอยเตอร์ส โดยระบุว่าการดำเนินคดีดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์ที่กว้างขึ้นเพื่อปราบปรามการต่อต้านของชาวมาปูเช และเป็น "เครื่องมือในการประหัตประหารทางการเมือง" ในขณะที่ทางการชิลีแย้งว่าคำตัดสินดังกล่าวเป็นก้าวสำคัญในการลดความรุนแรงในพื้นที่

คนรุ่นใหม่เปลี่ยนแนวรบ: จากการยึดครองสู่ห้องพิจารณาคดี

ขณะที่นักเคลื่อนไหวรุ่นเก่ายังคงยึดมั่นในแนวทางการต่อสู้ด้วยการยึดครองที่ดินและการเผชิญหน้าโดยตรง คนรุ่นใหม่ของชาวมาปูเชจำนวนมากกลับมองเห็นแนวทางที่แตกต่างออกไปในการสานต่อการต่อสู้ โดยหันไปให้ความสำคัญกับการศึกษาในระดับมหาวิทยาลัย การต่อสู้ทางกฎหมาย และการรณรงค์ด้านสิ่งแวดล้อม

การเปลี่ยนแปลงนี้สะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนในครอบครัวของยายตุลเอง โดย เวฟตุย ยายตุล วัย 20 ปี บุตรชายคนสุดท้องของเขา กำลังศึกษาในคณะนิติศาสตร์ของมหาวิทยาลัยชิลี ซึ่งเป็นหนึ่งในมหาวิทยาลัยชั้นนำของประเทศ เขามองว่าความรู้ทางกฎหมายเป็นเครื่องมือสำคัญในการปกป้องนักโทษชาวมาปูเชและดินแดนของบรรพบุรุษ ซึ่งแตกต่างจากคนรุ่นพ่อที่เน้นการเผชิญหน้าโดยตรง

Ad

สมรภูมิใหม่: ปกป้องสิ่งแวดล้อมจากการลงทุน

การต่อสู้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การเรียกร้องที่ดินจากบริษัทป่าไม้อีกต่อไป แต่ได้ขยายไปสู่การปกป้องสิ่งแวดล้อมจากโครงการลงทุนขนาดใหญ่ ในภูมิภาคอัลโต ไบโอไบโอ มิลลาเรย์ ซัวเรซ วัย 20 ปี ซึ่งเป็น *มาชี* หรือผู้นำทางจิตวิญญาณรุ่นใหม่ กำลังเป็นแกนนำในการต่อต้านโครงการสร้างเขื่อนไฟฟ้าพลังน้ำรูคัลฮวยบนแม่น้ำไบโอไบโอ ซึ่งเป็นโครงการของบริษัท Three Gorges จากประเทศจีน

ซัวเรซและชุมชนโต้แย้งว่าโครงการดังกล่าวจะคุกคามพื้นที่ป่าเก่าแก่ซึ่งเป็นแหล่งของพืชสมุนไพรหายากที่ใช้ในการประกอบพิธีกรรมดั้งเดิม การเคลื่อนไหวนี้ชี้ให้เห็นถึงแนวรบใหม่ที่มุ่งเป้าไปที่การลงทุนจากต่างประเทศในโครงการพลังงานลม ไฟฟ้าพลังน้ำ และไฮโดรเจนสีเขียวทางตอนใต้ของชิลี

ผลกระทบต่อนักลงทุนและอนาคตความขัดแย้ง

สำหรับนักลงทุนและตลาด การเปลี่ยนแปลงรูปแบบการต่อสู้ของชาวมาปูเชสร้างความเสี่ยงและความไม่แน่นอนที่สำคัญ การต่อต้านที่ยังคงดำเนินอยู่ ทั้งในรูปแบบของการยึดครองที่ดินโดยกลุ่มดั้งเดิม และการรณรงค์ทางกฎหมายและสิ่งแวดล้อมโดยคนรุ่นใหม่ ถือเป็นความเสี่ยงทางการเมืองและการดำเนินงานสำหรับบริษัทในภาคส่วนป่าไม้ พลังงาน และโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่ภาคใต้ของชิลี

การเพิ่มขึ้นของกิจกรรมการต่อสู้ด้านสิ่งแวดล้อมที่ได้รับการสนับสนุนจากการดำเนินการทางกฎหมาย ถือเป็นอุปสรรคใหม่สำหรับนักลงทุนต่างชาติที่สนใจทรัพยากรธรรมชาติและศักยภาพด้านพลังงานสะอาดของชิลี ความไม่แน่นอนนี้อาจส่งผลกระทบต่อการตัดสินใจลงทุนและกรอบเวลาของโครงการต่างๆ ในอนาคต