Peringkat Roket SpaceX Terhempas di Bulan, Timbulkan Isu Sisa Angkasa Lepas

Satu peringkat roket Falcon 9 milik SpaceX yang tidak lagi berfungsi telah terhempas di permukaan bulan pada kelajuan tinggi, menurut pengesahan ahli astronomi. Insiden ini menonjolkan isu pengurusan sisa angkasa lepas yang semakin kritikal tatkala aktiviti komersial di angkasa lepas giat berkembang.

Butiran Hentaman

Objek bersaiz bas sekolah itu, yang merupakan peringkat kedua roket Falcon 9, terhempas pada kelajuan 8,690 kilometer sejam (km/j). Menurut laporan Reuters, serpihan seberat 4 tan metrik itu adalah sebahagian daripada misi yang melancarkan pendarat bulan untuk Firefly Aerospace pada Januari 2025.

Walaupun tiada kapal angkasa yang dapat merakam imej dekat hentaman tersebut, Balai Cerap Selatan Eropah (ESO) di Chile mengesan kilauan cahaya yang berkaitan. Seorang jurucakap ESO mengesahkan kepada Reuters bahawa teleskop mereka mengesan gas natrium dan litium dalam kepulan debu akibat hentaman itu, yang berlangsung selama 5-10 minit.

• Natrium dipercayai berasal dari tanah bulan.
• Litium kemungkinan besar berasal dari komponen roket itu sendiri.

Analisis ini memberikan data saintifik awal mengenai komposisi permukaan bulan dan bahan hentaman, walaupun ahli astronomi yang terlibat, Carl Schmidt, menyatakan analisis tersebut masih di peringkat awal.

Konteks dan Punca

Ad

SpaceX mengesahkan bahawa hentaman itu tidak disengajakan. Peringkat roket tersebut biasanya akan jatuh semula ke atmosfera Bumi dan terbakar. Namun, disebabkan misi ke bulan ini memerlukan tujahan yang lebih kuat, peringkat roket itu kekal terapung di angkasa lepas.

Julianna Scheiman, pengarah program sains NASA dan Dragon di SpaceX, menjelaskan bahawa "campuran aktiviti suria dan daya graviti telah meletakkannya pada laluan ke arah bulan." Bill Gray, seorang ahli astronomi yang pertama kali meramalkan hentaman itu, menyatakan insiden ini "menyerlahkan kecuaian tertentu tentang cara perkakasan angkasa lepas yang terbiar (sisa angkasa) dilupuskan."

Implikasi kepada Industri

Hentaman ini berlaku ketika kebimbangan mengenai sisa angkasa lepas semakin meningkat. Walaupun hentaman di bulan jarang berlaku, insiden serupa pernah direkodkan, termasuk peringkat roket China pada Mac 2022. Isu ini menjadi semakin relevan dengan rancangan NASA untuk membina pangkalan di bulan melalui program Artemis.

Kehadiran sisa angkasa lepas yang tidak dapat dikawal menimbulkan risiko kepada aset masa depan di bulan dan di orbit. Menurut Scheiman, NASA dan SpaceX sedang berbincang mengenai cara untuk mengelakkan hentaman di bulan pada masa hadapan. Perbincangan ini penting bagi pelabur kerana ia boleh membawa kepada peraturan yang lebih ketat dan kos operasi yang lebih tinggi untuk syarikat aeroangkasa bagi memastikan kelestarian aktiviti di angkasa lepas.