ชิ้นส่วนจรวด SpaceX พุ่งชนดวงจันทร์ ตอกย้ำความกังวลปัญหาขยะอวกาศ

ชิ้นส่วนจรวดท่อนที่สองของ SpaceX ที่ล่องลอยอยู่ในอวกาศมานานกว่าหนึ่งปี ได้พุ่งเข้าชนดวงจันทร์ด้วยความเร็วสูงเมื่อเช้าวันพุธที่ผ่านมา ตามการยืนยันของนักดาราศาสตร์ เหตุการณ์นี้ทำให้ชิ้นส่วนดังกล่าวกลายเป็นหนึ่งในวัตถุอวกาศจำนวนมากที่เคยพุ่งชนพื้นผิวดวงจันทร์

รายละเอียดการพุ่งชน

วัตถุดังกล่าวซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของจรวด Falcon 9 มีขนาดเท่ารถโรงเรียนและมีน้ำหนัก 4,000 กิโลกรัม ได้พุ่งชนดวงจันทร์ด้วยความเร็วประมาณ 8,690 กิโลเมตรต่อชั่วโมง เมื่อเวลาประมาณ 2:35 น. ตามเวลาตะวันออก (0635 GMT) อ้างอิงจากข้อมูลของสำนักข่าวรอยเตอร์

แม้จะไม่มียานอวกาศใดอยู่ในตำแหน่งที่จะบันทึกภาพการชนในระยะใกล้ได้ แต่กล้องโทรทรรศน์ Very Large Telescope ของหอดูดาวท้องฟ้าซีกใต้แห่งยุโรป (ESO) ในประเทศชิลี สามารถตรวจจับแสงวาบที่เกิดจากการชนได้ โฆษกของ ESO ระบุว่ากล้องโทรทรรศน์ตรวจพบเส้นสเปกตรัมของก๊าซโซเดียมและลิเทียมในกลุ่มฝุ่นควันที่ฟุ้งกระจายขึ้นมาเป็นเวลา 5-10 นาทีหลังการชน

คาร์ล ชมิดต์ (Carl Schmidt) หัวหน้าทีมดาราศาสตร์ผู้สังเกตการณ์ ให้ข้อมูลกับรอยเตอร์ว่า ก๊าซโซเดียมที่ตรวจพบคาดว่ามาจากดินบนดวงจันทร์ ในขณะที่ลิเทียมอาจมาจากตัวชิ้นส่วนจรวดเอง

สาเหตุและที่มาของเหตุการณ์

ชิ้นส่วนจรวดนี้มาจากภารกิจส่งยานลงจอดบนดวงจันทร์ของบริษัท Firefly Aerospace เมื่อเดือนมกราคม 2025 ซึ่งภารกิจดังกล่าวต้องการแรงขับสูงกว่าปกติ ทำให้จรวดท่อนที่สองถูกส่งขึ้นไปในวงโคจรที่สูงเกินกว่าจะกลับเข้ามาเผาไหม้ในชั้นบรรยากาศโลกได้เหมือนภารกิจทั่วไป

Ad

จูเลียนนา ไชแมน (Julianna Scheiman) ผู้อำนวยการฝ่ายวิทยาศาสตร์ของ NASA และโครงการ Dragon ของ SpaceX กล่าวว่า "สิ่งที่เกิดขึ้นคือการผสมผสานระหว่างกิจกรรมของดวงอาทิตย์และแรงโน้มถ่วงที่ส่งผลให้ชิ้นส่วนนี้มีวิถีโคจรมุ่งหน้าไปยังดวงจันทร์" โดยทาง SpaceX ยืนยันว่าการพุ่งชนครั้งนี้ไม่ได้เกิดขึ้นโดยเจตนา

นัยสำคัญต่ออุตสาหกรรมอวกาศ

เหตุการณ์นี้ตอกย้ำถึงความกังวลที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับปัญหาขยะอวกาศ (space junk) บิล เกรย์ (Bill Gray) นักดาราศาสตร์ผู้คำนวณและคาดการณ์การชนครั้งนี้เป็นคนแรกๆ ชี้ว่า แม้การชนจะไม่เป็นอันตราย แต่มัน "สะท้อนให้เห็นถึงความไม่ใส่ใจในการจัดการกับชิ้นส่วนฮาร์ดแวร์อวกาศที่ไม่ได้ใช้งานแล้ว"

การพุ่งชนโดยไม่ได้ตั้งใจเช่นนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในยุคที่ภารกิจสำรวจดวงจันทร์กำลังจะเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งโครงการอาร์ทิมิส (Artemis) ของ NASA ที่มีแผนจะสร้างฐานปฏิบัติการบนดวงจันทร์และส่งนักบินอวกาศไปประจำการในอนาคตอันใกล้ ซึ่งเหตุการณ์ขยะอวกาศพุ่งชนอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อทรัพย์สินและบุคลากรได้

ไชแมนเปิดเผยว่า ขณะนี้ NASA และ SpaceX กำลังอยู่ระหว่างการหารือเพื่อหาวิธีป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์ลักษณะนี้ขึ้นอีกในอนาคต ซึ่งอาจนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงแนวปฏิบัติและเพิ่มต้นทุนในการบริหารจัดการภารกิจอวกาศสำหรับบริษัทต่างๆ ในอุตสาหกรรม