Mỹ chuẩn bị 'D-Day kinh tế' đối với Iran, Tehran dọa chặn toàn bộ xuất khẩu dầu Vùng Vịnh

Hoa Kỳ chuẩn bị áp đặt một loạt các biện pháp trừng phạt kinh tế mới đối với Iran vào thứ Hai, một động thái được mô tả là "cuộc tấn công tài chính lớn nhất từng được dàn dựng". Đáp lại, Iran tuyên bố sẽ chặn toàn bộ hoạt động xuất khẩu dầu mỏ từ Vùng Vịnh nếu "cuộc chiến kinh tế" tiếp diễn, làm gia tăng đáng kể nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Căng thẳng leo thang

Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ, ông Scott Bessent, dự kiến sẽ tổ chức một cuộc họp báo vào lúc 2 giờ chiều EDT (18:00 GMT) ngày thứ Hai để công bố chi tiết các biện pháp trừng phạt. Trong một bài viết đăng trên tờ Financial Times, ông Bessent gọi đây là một "D-Day kinh tế", báo hiệu một chiến dịch gây áp lực tài chính toàn diện.

Ông Bessent cảnh báo rằng Hoa Kỳ sẽ nhắm vào "các quốc gia sợ hãi" có hành vi "nhân nhượng" bằng cách giao dịch với hệ thống kinh tế và tài chính của Iran. Ông viết: "Họ nên xem xét kỹ lưỡng những hậu quả của việc duy trì nó".

Phản ứng từ phía Iran cũng rất quyết liệt. Ông Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, đã cảnh báo trên mạng xã hội:

• "Nếu cuộc chiến kinh tế tiếp diễn, sẽ không một giọt dầu nào được xuất khẩu, dù qua Eo biển Hormuz hay từ bất kỳ nơi nào ở Vùng Vịnh Ba Tư."
• Ông nhấn mạnh rằng Iran sẽ coi "bất kỳ sự tham gia hoặc hỗ trợ nào của quốc gia nào đối với cuộc chiến kinh tế của Mỹ chống lại người dân Iran là một hành động chiến tranh."

Bối cảnh và Tác động thị trường

Ad

Lời đe dọa qua lại diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột kéo dài sáu tháng giữa hai bên. Các cuộc tấn công trước đó của Mỹ và Israel đã làm suy yếu năng lực quân sự và gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho Iran. Tuy nhiên, Tehran vẫn duy trì đủ khả năng tên lửa và máy bay không người lái để đe dọa các tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz, một tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới.

Đối với các nhà đầu tư, mối đe dọa lớn nhất là khả năng gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung dầu mỏ. Việc vận chuyển qua Eo biển Hormuz gần như đã bị đình trệ, gây áp lực lên giá nhiên liệu toàn cầu. Bất kỳ sự leo thang nào nữa cũng có thể đẩy giá dầu tăng vọt, tác động đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế trên toàn thế giới.

Phản ứng quốc tế

Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao tình hình. Trung Quốc, một trong những nhà nhập khẩu dầu lớn nhất từ Vùng Vịnh, đã lên tiếng. Người phát ngôn của đại sứ quán Trung Quốc tại Washington cho rằng "các biện pháp trừng phạt và gây áp lực không giúp giải quyết vấn đề" và kêu gọi đối thoại ngoại giao.

Trong khi đó, các nỗ lực hòa giải đang được tiến hành. Các quốc gia như Qatar, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đã cố gắng thúc đẩy các cuộc đàm phán. Theo thông tin từ Iran, tư lệnh quân đội Pakistan, ông Asim Munir, sẽ đến thăm Tehran vào thứ Hai như một phần của nỗ lực khôi phục hòa bình và an ninh trong khu vực.