Story
Mỹ yêu cầu Iran cam kết chấm dứt các cuộc tấn công tại Eo biển Hormuz
Các quan chức cấp cao của Mỹ hôm thứ Sáu cho biết Washington đang yêu cầu Iran phải công khai cam kết sẽ ngừng các cuộc tấn công vào tàu bè tại Eo biển Hormuz và đảm bảo mọi tuyến đường trong eo biển này được mở cửa cho hoạt động vận tải mà không bị thu phí. Đây là một điều kiện tiên quyết trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại khu vực.
Theo các quan chức này, các cuộc đối thoại giữa hai nước đã có những tiến triển trong những ngày gần đây. Tuy nhiên, phía Mỹ vẫn giữ lập trường cứng rắn, khẳng định Iran phải đưa ra tuyên bố công khai nếu không muốn đối mặt với "kết cục không tốt".
Yêu cầu chính của Washington
Trong một cuộc họp báo qua điện thoại với một nhóm nhỏ phóng viên, một quan chức Mỹ nhấn mạnh: "Điều chúng tôi yêu cầu là Iran phải đưa ra một tuyên bố công khai thừa nhận tất cả các kênh của Eo biển Hormuz đều mở và họ sẽ không bắn vào tàu bè nữa." Eo biển Hormuz là tuyến đường biển chiến lược, nơi khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ của thế giới thường xuyên đi qua.
Các quan chức Mỹ cũng tiết lộ rằng Iran đã giải thích với Washington rằng các cuộc tấn công gần đây vào tàu bè là do "một bộ phận đi chệch hướng trong hệ thống của họ". Điều này cho thấy có thể đang có một cuộc đấu tranh quyền lực nội bộ tại Iran giữa phe cứng rắn và phe thực dụng.
Bối cảnh căng thẳng leo thang
AdTuần này, ba tàu chở dầu thương mại của Qatar và Ả Rập Xê-út đã bị tấn công, dẫn đến việc Mỹ tấn công các mục tiêu của Iran. Đáp lại, Iran đã thực hiện các cuộc tấn công vào các cơ sở quân sự của Mỹ tại các quốc gia vùng Vịnh. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã tuyên bố lệnh ngừng bắn được ký kết vào tháng 6 giữa hai bên đã kết thúc.
Trong bối cảnh đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi dự kiến sẽ tới Oman vào thứ Bảy để thảo luận về quan hệ song phương và các diễn biến trong khu vực, đặc biệt là tình hình tại eo biển. Một quan chức Mỹ cho biết: "Tổng thống đã chỉ đạo chúng tôi đối thoại, nhưng nếu họ tiếp tục bắn vào tàu bè hoặc có bất kỳ hành động thù địch nào khác, chúng tôi sẽ đáp trả."
Vấn đề hạt nhân là điều kiện tiên quyết
Ngoài vấn đề an ninh hàng hải, một yêu cầu cơ bản từ phía Mỹ là Iran phải giao nộp các vật liệu hạt nhân của mình. Tehran được cho là đang sở hữu hơn 900 pound uranium làm giàu ở cấp độ cao, mà ông Trump và các quan chức khác gọi là "bụi hạt nhân".
Một quan chức Mỹ khẳng định: "Tôi muốn làm rõ ở đây rằng nếu chúng tôi không nhận được 'bụi' hạt nhân, chúng tôi sẽ không có thỏa thuận nào với Iran." Vấn đề này dự kiến sẽ được giải quyết trong khoảng thời gian đàm phán 60 ngày dựa trên một biên bản ghi nhớ đã được ký kết vào tháng 6. Phía Mỹ cũng cảnh báo có "rất nhiều lựa chọn", bao gồm cả các biện pháp quân sự và kinh tế, nếu Iran từ chối hợp tác.