Story
AI giúp thị trường hiệu quả hơn nhưng cũng làm tăng rủi ro biến động cực đoan
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang giúp thị trường tài chính trở nên hiệu quả hơn ở nhiều khía cạnh, nhưng đồng thời cũng mang đến những rủi ro mới có thể khuếch đại sự biến động và gây ra những xáo trộn lớn trên thị trường, theo một báo cáo nghiên cứu của Bernstein.
Tăng hiệu quả, thu hẹp khoảng trống thông tin
Ở cấp độ doanh nghiệp, AI đang cải thiện hiệu quả thị trường bằng cách xử lý các báo cáo tài chính, hồ sơ pháp lý và các bộ dữ liệu thay thế nhanh hơn nhiều so với các nhà phân tích con người. Điều này giúp thu hẹp khoảng trống thông tin, cải thiện quá trình khám phá giá và giảm quy mô của các bất ngờ về lợi nhuận khi dự báo của các nhà phân tích hội tụ nhanh hơn với kết quả thực tế.
Ngoài việc phân tích nhanh hơn, AI còn đang định hình lại quy trình nghiên cứu. Các quy trình làm việc tự động giúp cắt giảm thời gian cần thiết để xem xét báo cáo tài chính, cập nhật mô hình và theo dõi cổ phiếu mới, cho phép các nhà phân tích bao quát nhiều công ty hơn. Báo cáo ghi nhận rằng phạm vi bao phủ các cổ phiếu vốn hóa nhỏ tại các thị trường mới nổi đã tăng mạnh trong năm qua, một xu hướng có thể làm giảm mức phí bảo hiểm định giá vốn gắn liền với các cổ phiếu ít được nghiên cứu.
Rủi ro đồng bộ và biến động cực đoan
Tuy nhiên, việc áp dụng rộng rãi các mô hình AI tương tự có thể tạo ra những lỗ hổng mới. Khi ngày càng nhiều nhà đầu tư dựa vào các công cụ tương tự được huấn luyện trên các bộ dữ liệu chồng chéo, các tín hiệu giao dịch có thể trở nên ngày càng đồng bộ, khuyến khích các vị thế tập trung đông đúc và làm cho các đợt đảo chiều của thị trường trở nên nghiêm trọng hơn trong các giai đoạn căng thẳng.
AdBáo cáo của Bernstein đã chỉ ra các sự kiện thị trường gần đây để minh họa cho những rủi ro này, chẳng hạn như sự sụp đổ của giao dịch carry trade đồng yen vào tháng 8 năm 2024 và các trường hợp thông tin sai lệch do AI tạo ra đã nhanh chóng tác động đến chứng khoán Mỹ. Những ví dụ này cho thấy các chiến lược tự động và nội dung tổng hợp có thể đẩy nhanh sự biến động trước khi thị trường có thời gian để xác minh thông tin mới.
Một vấn đề khác được các nhà phân tích mô tả là "vấn đề về tính phản xạ", trong đó các khuyến nghị do AI tạo ra ngày càng ảnh hưởng đến hành vi của nhà đầu tư, đẩy giá theo những cách củng cố cho các kết quả đầu ra của mô hình trong tương lai. Vòng lặp phản hồi này có thể tăng cường các giao dịch theo đà, gia tăng sự tập trung của thị trường và tạo ra các mức định giá cực đoan lớn hơn.
Kết luận: Hiệu quả trung bình cao hơn, rủi ro đuôi lớn hơn
Nhìn chung, các phát hiện cho thấy AI có khả năng làm giảm sự kém hiệu quả trung bình của thị trường thông qua nghiên cứu và thực thi tốt hơn. Tuy nhiên, nó cũng làm tăng khả năng xảy ra các biến động lớn hơn trong các giai đoạn thị trường căng thẳng, dẫn đến sự kém hiệu quả trung bình thấp hơn nhưng rủi ro đuôi (tail risk) lại lớn hơn.