ราคาน้ำมันพุ่งแรง หลังสหรัฐฯ-อิหร่านปะทะรอบใหม่ เสี่ยงทะลุ 100 ดอลลาร์

ราคาน้ำมันดิบทะยานขึ้นอย่างรุนแรงในวันจันทร์ หลังจากสหรัฐฯ และอิหร่านกลับมาปะทะกันทางทหารอีกครั้งในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ส่งผลให้ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ (Brent) พุ่งขึ้น +5.9% แตะที่ 91.19 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ขณะที่ราคาน้ำมันดิบเวสต์เท็กซัส (WTI) ปรับตัวขึ้น +3.4% สู่ระดับ 86.27 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ท่ามกลางความกังวลว่าวิกฤตการณ์ด้านอุปทานอาจผลักดันให้ราคากลับสู่ระดับ 100 ดอลลาร์อีกครั้ง

ความตึงเครียดปะทุที่ช่องแคบฮอร์มุซ

สถานการณ์ทวีความรุนแรงขึ้นหลังจากกองกำลังสหรัฐฯ โจมตีฐานยิงขีปนาวุธของอิหร่าน 2 แห่งบนเกาะลารักเมื่อวันอาทิตย์ที่ 30 สิงหาคม ก่อนที่อิหร่านจะตอบโต้ด้วยการโจมตีฐานทัพสหรัฐฯ ในจอร์แดน การปะทะกันครั้งนี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันที่สำคัญ คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 20% ของปริมาณการค้าน้ำมันทั่วโลก

Goldman Sachs ประเมินว่า ปริมาณการส่งออกน้ำมันจากอ่าวเปอร์เซียในปัจจุบันลดลงเหลือเพียง 15-16 ล้านบาร์เรลต่อวัน ซึ่งหายไปประมาณ 7-8 ล้านบาร์เรลต่อวันจากระดับปกติก่อนเกิดความขัดแย้ง เนื่องจากการโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันและการวางทุ่นระเบิดของอิหร่าน ทำให้การสัญจรลดลงอย่างมาก

คลังสำรองสหรัฐฯ ร่อยหรอ ปัจจัยเสี่ยงใหม่

สิ่งที่ทำให้สถานการณ์ครั้งนี้แตกต่างจากวิกฤตน้ำมันในอดีต คือระดับคลังสำรองปิโตรเลียมทางยุทธศาสตร์ (SPR) ของสหรัฐฯ ที่ลดลงสู่ระดับต่ำสุดนับตั้งแต่ปี 1982 โดยมีปริมาณคงเหลือเพียง 289.7 ล้านบาร์เรล ซึ่งจำกัดความสามารถของรัฐบาลสหรัฐฯ ในการแทรกแซงตลาดเพื่อควบคุมราคา เหมือนที่เคยทำในปี 2022

หากมีการระบายน้ำมันสำรองเพิ่มเติมตามข้อตกลงของ IEA อีก 39 ล้านบาร์เรล ปริมาณ SPR จะลดลงเหลือประมาณ 243 ล้านบาร์เรล ซึ่งเข้าใกล้ระดับขั้นต่ำที่จำเป็นต่อการดำเนินงานของโครงสร้างพื้นฐานอย่างปลอดภัย ตลาดรับรู้ถึงข้อจำกัดนี้ดี ซึ่งหมายความว่าทุกความขัดแย้งที่เกิดขึ้นจะสร้างความเสี่ยงด้านราคาสูงกว่าที่เคยเป็นมา

Ad

ปัจจัยหนุนและปัจจัยฉุดสู่ระดับ 100 ดอลลาร์

แนวโน้มที่ราคาน้ำมันจะทะลุ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลขึ้นอยู่กับปัจจัยที่ขัดแย้งกันอยู่หลายประการ:

• ปัจจัยหนุน (Bull Case): การหยุดชะงักของอุปทาน 7-8 ล้านบาร์เรลต่อวันจากอ่าวเปอร์เซียถือเป็นเหตุการณ์ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน, คลัง SPR ที่มีจำกัดทำให้ไม่มีเครื่องมือพยุงราคา และความต้องการใช้พลังงานที่เพิ่มขึ้นในช่วงฤดูหนาวของซีกโลกเหนือที่กำลังจะมาถึง
• ปัจจัยฉุด (Bear Case): ราคาน้ำมันที่สูงอาจนำไปสู่การทำลายอุปสงค์ (Demand Destruction) เนื่องจากผู้บริโภครับภาระไม่ไหว, ความเป็นไปได้ที่ธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) จะขึ้นอัตราดอกเบี้ยในเดือนกันยายนเพื่อสกัดเงินเฟ้อ ซึ่งจะทำให้เศรษฐกิจชะลอตัว และตัวเลขเศรษฐกิจที่อ่อนแอของจีน โดยเฉพาะดัชนี PMI ภาคการผลิตที่ยังคงหดตัว

ผลกระทบต่อตลาดและนักลงทุน

หากราคาน้ำมันดิบเบรนท์ทะลุระดับ 100 ดอลลาร์และยืนเหนือระดับดังกล่าวได้อย่างต่อเนื่อง จะส่งผลกระทบเป็นวงกว้าง โดยจะสร้างแรงกดดันต่ออัตราเงินเฟ้อ (CPI) ของสหรัฐฯ และทำให้ Fed มีแนวโน้มดำเนินนโยบายการเงินที่เข้มงวดมากขึ้น หุ้นในกลุ่มพลังงานมีแนวโน้มปรับตัวขึ้นต่อ แต่จะสร้างแรงกดดันอย่างหนักต่อกลุ่มอุตสาหกรรมที่อ่อนไหวต่อต้นทุนพลังงาน เช่น กลุ่มสินค้าอุปโภคบริโภคและการขนส่ง ขณะที่ตลาดเกิดใหม่ที่พึ่งพาการนำเข้าน้ำมันอย่างอินเดียและตุรกี จะเผชิญกับความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อและค่าเงินที่อ่อนค่าลง