การต่อสู้ของชนเผ่ามาปูเชในชิลีถึงจุดเปลี่ยน: คนรุ่นใหม่หันพึ่งกฎหมาย ท่ามกลางการปราบปรามที่รุนแรง

การต่อสู้เพื่อเรียกร้องสิทธิในที่ดินบรรพบุรุษของกลุ่มชนพื้นเมืองมาปูเชในชิลีกำลังดำเนินไปถึงจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญ ท่ามกลางการปราบปรามอย่างหนักจากรัฐบาลชุดใหม่ที่นำโดยประธานาธิบดีฝ่ายขวาจัด ขณะที่กลุ่มติดอาวุธกำลังเผชิญกับแรงกดดันและโทษจำคุกที่ยาวนาน คนรุ่นใหม่กลับเริ่มหันมาใช้ยุทธวิธีทางกฎหมายและสิ่งแวดล้อมเป็นเครื่องมือในการต่อสู้

การปราบปรามที่เข้มข้นขึ้น

นับตั้งแต่ประธานาธิบดี โฆเซ อันโตนิโอ คาสต์ เข้ารับตำแหน่ง รัฐบาลชิลีได้ใช้แนวทางที่แข็งกร้าวขึ้นเพื่อฟื้นฟูความสงบเรียบร้อยในพื้นที่ขัดแย้งทางตอนใต้ของประเทศ สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่า พื้นที่ส่วนใหญ่ทางตอนใต้ของชิลีอยู่ภายใต้สถานการณ์ฉุกเฉินมาตั้งแต่ปี 2022 ซึ่งอนุญาตให้รัฐบาลส่งกำลังทหารและยานเกราะเข้าควบคุมพื้นที่

แรงกดดันที่เพิ่มขึ้นสะท้อนผ่านการดำเนินคดีที่รุนแรงขึ้นต่อแกนนำชาวมาปูเช

• เฮกเตอร์ ยายตุล (Hector Llaitul) ผู้ก่อตั้งองค์กรติดอาวุธ Coordinadora Arauco-Malleco (CAM) ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีบทบาทสำคัญที่สุด ถูกตัดสินจำคุกเป็นเวลา 23 ปี ในข้อหาโจมตีเจ้าหน้าที่ ขโมยไม้ และบุกรุกที่ดินอย่างรุนแรง
• เปเลนตาโร ยายตุล (Pelentaro Llaitul) บุตรชายของเขา พร้อมกับนักเคลื่อนไหวชาวมาปูเชอีก 4 คน ก็ถูกตัดสินจำคุกระหว่าง 14 ถึง 16 ปี ในข้อหาโจมตีพื้นที่เพาะปลูกของบริษัทป่าไม้

ยายตุลได้ส่งข้อความผ่านทนายความจากเรือนจำระบุว่า การดำเนินคดีเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของ "การประหัตประหารทางการเมือง" เพื่อทำลายขบวนการต่อต้านของชาวมาปูเช

คลื่นลูกใหม่: เปลี่ยนยุทธวิธีสู่การต่อสู้

แม้ว่าการต่อสู้ด้วยกำลังจะยังคงดำเนินต่อไปในบางพื้นที่ เช่น ที่ดินฟุนโด ปิเดนโก (Fundo Pidenco) ซึ่งถูกนักเคลื่อนไหวมาปูเชยึดครองมาตั้งแต่ปี 2016 แต่คนรุ่นใหม่จำนวนมากกำลังเลือกเส้นทางที่แตกต่างออกไป

Ad

เวฟตุย ยายตุล (Weftui Llaitul) วัย 20 ปี บุตรชายคนเล็กของเฮกเตอร์ ยายตุล กำลังศึกษาในคณะนิติศาสตร์ของมหาวิทยาลัยชิลี ซึ่งเป็นหนึ่งในมหาวิทยาลัยชั้นนำของประเทศ เขาตั้งเป้าที่จะใช้ความรู้ทางกฎหมายเพื่อปกป้องนักโทษชาวมาปูเชและสิทธิในที่ดินบรรพบุรุษ ซึ่งสะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงกระบวนทัศน์จากการเผชิญหน้าโดยตรงไปสู่การต่อสู้ในชั้นศาล

ในขณะเดียวกัน มิลลาเรย์ ซัวเรซ (Millaray Suarez) วัย 20 ปี ซึ่งเป็น "มาชี" (Machi) หรือผู้นำทางจิตวิญญาณรุ่นใหม่ กำลังเป็นแกนนำในการต่อต้านโครงการสร้างเขื่อนไฟฟ้าพลังน้ำรูกัลฮวย (Rucalhue) ของบริษัท Three Gorges จากประเทศจีน การต่อสู้ของเธอเน้นไปที่การปกป้องแม่น้ำ ป่าไม้ และพืชสมุนไพรพื้นเมืองที่กำลังถูกคุกคามจากโครงการพัฒนาขนาดใหญ่

ความหมายต่อนักลงทุน

ความขัดแย้งที่ยืดเยื้อและการเปลี่ยนแปลงยุทธวิธีของชาวมาปูเชส่งผลกระทบโดยตรงต่อสภาพแวดล้อมการลงทุนในภาคใต้ของชิลี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในอุตสาหกรรมป่าไม้ พลังงาน และโครงสร้างพื้นฐาน

• ความเสี่ยงในการดำเนินงาน: บริษัทต่างๆ เช่น Arauco ซึ่งเป็นเจ้าของที่ดินฟุนโด ปิเดนโก และบริษัทพลังงานต่างชาติอย่าง Three Gorges ต้องเผชิญกับความเสี่ยงจากการยึดครองที่ดิน การประท้วง และการก่อวินาศกรรม
• ความเสี่ยงด้านกฎหมายและชื่อเสียง: การที่คนรุ่นใหม่หันมาใช้ช่องทางกฎหมายและการรณรงค์ด้านสิ่งแวดล้อม อาจนำไปสู่การฟ้องร้องที่ยืดเยื้อ ความล่าช้าของโครงการ และความเสี่ยงด้านชื่อเสียงสำหรับบริษัทที่ถูกมองว่าละเมิดสิทธิชนพื้นเมืองและทำลายสิ่งแวดล้อม

แม้ว่านโยบายที่แข็งกร้าวของรัฐบาลอาจช่วยลดความรุนแรงในระยะสั้น แต่ก็อาจเพิ่มความตึงเครียดทางสังคมในระยะยาว ซึ่งนักลงทุนจำเป็นต้องประเมินเสถียรภาพและความเสี่ยงทางการเมืองในภูมิภาคนี้อย่างรอบคอบ