Analisis: Pilihan Iran untuk Sasar Rantaian Tenaga Global Hadapi Sekatan AS

Ancaman Amerika Syarikat (AS) untuk mengenakan "sekatan paling berat dalam sejarah" meningkatkan prospek pusingan baharu ketegangan di Teluk Parsi. Iran mempunyai beberapa pilihan strategik untuk bertindak balas terhadap tekanan ekonomi ini, dengan kebanyakannya berpotensi mengganggu pasaran tenaga global.

Gangguan Laluan Perkapalan Utama

Pilihan utama Iran adalah untuk mengganggu aliran eksport minyak dari Timur Tengah. Mohsen Rezaei, bekas ketua Pengawal Revolusi, telah mengancam untuk menutup eksport minyak, dengan menyatakan bahawa "tidak setitik minyak pun akan dieksport, sama ada melalui Selat Hormuz atau dari mana-mana tempat di Teluk Parsi" jika perang ekonomi berterusan.

Langkah-langkah ini telah pun menunjukkan kesannya:

• Selat Hormuz: Serangan dan ancaman Iran telah mengurangkan trafik perkapalan dengan ketara melalui laluan air strategik ini, yang sebelum ini mengendalikan kira-kira satu perlima daripada bekalan tenaga global. Iran juga telah menyenaraihitamkan 45 kapal tangki yang didakwa gagal mematuhi peraturannya.
• Laut Merah: Sekutu Iran, Houthi, telah menyekat perkapalan di Laut Merah melalui serangan dan ancaman untuk menyekat semua kapal Arab Saudi yang melalui selat Bab el-Mandeb. Ini memberi kesan langsung kepada penghantaran minyak mentah ke Asia dan telah menyebabkan syarikat perkapalan China mula mengubah laluan mereka.

Serangan berulang ke atas kapal tangki minyak menggunakan peluru berpandu, dron, atau bot laju telah berulang kali mendorong kenaikan harga minyak mentah. Sebarang peningkatan serangan boleh meningkatkan lagi kebimbangan pasaran dan memberi tekanan menaik ke atas harga komoditi tersebut.

Risiko Serangan Terhadap Infrastruktur Tenaga Teluk

Ad

Iran telah mengancam untuk bertindak balas dengan kekuatan "gempa bumi" terhadap mana-mana negara jiran yang menyertai usaha AS untuk menekan ekonominya. Negara-negara Teluk dan Jordan telah menjadi sasaran beberapa kali, dengan serangan bukan sahaja tertumpu pada pangkalan AS tetapi juga infrastruktur tenaga.

Serangan yang lebih hebat menyasarkan kemudahan huluan minyak atau gas boleh menyebabkan lonjakan harga tenaga yang lebih sukar untuk dipulihkan berbanding gangguan perkapalan. Selain itu, menyasarkan loji janakuasa dan penyahgaraman air di rantau yang panas dan kering ini akan menimbulkan risiko besar kepada negara-negara monarki Teluk yang bersekutu dengan AS, yang juga berfungsi sebagai hab kewangan penting bagi ekonomi global.

Ancaman Asimetri Terhadap Negara Barat

Walaupun negara-negara Barat berada di luar jangkauan senjata konvensional utama Iran, Pengawal Revolusi mempunyai sejarah menggunakan kaedah serangan alternatif. Britain mendakwa penggodam yang dikaitkan dengan Iran telah menutup sebuah stesen janakuasa kecil, manakala pegawai AS berkata Tehran berkemungkinan berada di sebalik serangan siber ke atas loji air di Minnesota.

Perkhidmatan keselamatan Barat juga menuduh Iran merekrut penduduk tempatan untuk melancarkan serangan atau cubaan membunuh di Barat. Iran bagaimanapun secara konsisten menafikan semua tuduhan ini. Ancaman sebegini, walaupun kurang konvensional, menunjukkan keupayaan Iran untuk meluaskan konflik melangkaui sempadan serantau.