ช่องว่างการลงทุน AI: เมื่อรายจ่ายฝ่ายทุนของยักษ์ใหญ่เทคโนโลยีแซงหน้าผลตอบแทนที่ยังมองไม่เห็น

กลุ่มบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ (Hyperscalers) กำลังทุ่มงบประมาณลงทุน (Capex) หลายแสนล้านดอลลาร์ต่อปีไปกับโครงสร้างพื้นฐานสำหรับปัญญาประดิษฐ์ แต่เส้นทางสู่การสร้างผลตอบแทนจากการลงทุน (ROI) ที่ชัดเจนยังคงเป็นคำถามสำคัญสำหรับนักลงทุน

การลงทุนมหาศาล สวนทางผลตอบแทนที่ยังไม่ชัดเจน

ความตึงเครียดหลักในปัจจุบันเกิดจากช่องว่างระหว่างงบลงทุนมหาศาลในโครงสร้างพื้นฐาน AI เช่น ศูนย์ข้อมูล, หน่วยประมวลผลกราฟิก (GPUs) และโครงข่ายไฟฟ้า กับกรอบเวลาการคืนทุนที่ยังคลุมเครือ แม้ตลาดจะตอบรับเชิงบวกต่อสัญญาณการสร้างรายได้ในระยะแรก ดังเห็นได้จากราคาหุ้นของ Amazon (AMZN) ที่พุ่งขึ้น +15.3% และ Microsoft (MSFT) ที่ปรับตัวขึ้น +3.0% ในวันศุกร์ที่ผ่านมา แต่การประเมินมูลค่าส่วนใหญ่ยังคงตั้งอยู่บนความเชื่อมั่นมากกว่าผลตอบแทนที่พิสูจน์ได้จริง

สถานการณ์นี้คล้ายคลึงกับการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ในอดีต เช่น ทางรถไฟ หรือโทรคมนาคม ซึ่งมักเกิดภาวะอุปทานส่วนเกิน (overcapacity) และทำให้นักลงทุนขาดทุนในช่วงแรก ก่อนที่จะมีแอปพลิเคชันใหม่ๆ เกิดขึ้นและสร้างมูลค่ามหาศาลในภายหลัง

AI Agent: สะพานเชื่อมสู่การสร้างรายได้?

AI Agent หรือโปรแกรม AI ที่สามารถทำงานได้ด้วยตนเอง ถูกมองว่าเป็นสะพานสำคัญที่จะเชื่อมระหว่างการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานและผลตอบแทนที่เป็นรูปธรรม ทฤษฎีคือหาก AI Agent สามารถทำงานที่ต้องใช้แรงงานมนุษย์ซึ่งมีค่าใช้จ่าย $50–$200 ต่อชั่วโมง ได้โดยอัตโนมัติ การนำไปใช้ในระดับองค์กรก็จะมีความคุ้มค่าเชิงพาณิชย์

Ad

บริษัทอย่าง ADP และ Mastercard กำลังทดสอบการใช้ AI Agent เพื่อลดต้นทุนการดำเนินงาน ซึ่งผลลัพธ์จะสะท้อนให้เห็นในอัตรากำไรจากการดำเนินงาน (operating margins) ในอีก 2–4 ปีข้างหน้า อย่างไรก็ตาม ความท้าทายที่สำคัญคือการวัดผลผลิตที่เพิ่มขึ้นจากซอฟต์แวร์เหล่านี้ ซึ่งทำได้ยากและมักถูกปะปนกับปัจจัยอื่นๆ

ความเสี่ยงด้านกฎระเบียบและมุมมองตลาด

ความกังวลด้านการสอดแนมและการกำกับดูแลถือเป็นปัจจัยเสี่ยงที่แท้จริงต่อการประเมินมูลค่าหุ้นกลุ่มโครงสร้างพื้นฐาน AI กฎระเบียบที่กำลังจะเกิดขึ้น เช่น EU AI Act ในยุโรป หรือคำสั่งฝ่ายบริหารในสหรัฐฯ อาจจำกัดการใช้งาน AI Agent ในเชิงพาณิชย์ ซึ่งจะทำให้ตลาดเป้าหมาย (addressable market) เล็กลง และทำให้การลงทุนมหาศาลดูสมเหตุสมผลน้อยลง

ปัจจุบัน ตลาดยังคงอยู่ในภาวะไม่แน่นอน ส่งผลให้หุ้นกลุ่มโครงสร้างพื้นฐาน AI มีการซื้อขายที่ระดับราคาต่อกำไร (P/E) ที่สูงมากและมีความผันผวนรุนแรง นักลงทุนเปรียบเสมือนกำลังซื้อสลากลอตเตอรี่เพื่อเดิมพันว่ากรณีการใช้งาน (use case) ใดจะประสบความสำเร็จ อย่างไรก็ตาม สิ่งที่แตกต่างจากฟองสบู่เทคโนโลยีในอดีตคือ การลงทุนในรอบนี้กระจุกตัวอยู่ในบริษัทขนาดใหญ่เพียง 4-5 แห่งที่มีงบดุลแข็งแกร่ง ซึ่งหมายความว่าโครงสร้างพื้นฐานจะถูกสร้างขึ้นอย่างแน่นอน โดยไม่ขึ้นอยู่กับผลตอบแทนในระยะสั้น คำถามสำคัญที่ยังคงอยู่คือ AI Agent จะสามารถสร้างมูลค่าตามที่คาดหวังไว้ได้หรือไม่